W 2018 r. na realizację miejskich programów wsparcia oraz profilaktyki zdrowotnej wydatkowano 20 mln zł, z czego największa część przypadła działaniom obejmującym walkę z uzależnieniami.

Miejskie programy polityki zdrowotnej

W 2018 r. realizowano 3 duże miejskie programy polityki zdrowotnej:

  • Leczenie niepłodności metodą zapłodnienia pozaustrojowego dla mieszkańców miasta Poznania w latach 2017 – 2020. W 2018 r. na realizację programu wydatkowano prawie 1,7 mln zł. Celem programu jest ograniczanie zjawiska niepłodności i bezdzietności wśród mieszkańców Poznania. W 2018 r., po weryfikacji wniosków, do programu zakwalifikowano 369 par spełniających kryteria wsparcia. Na podstawie informacji przekazanych przez realizatorów programu, na koniec 2018 r. odnotowano 169 ciąż, w tym 23 ciąże wielopłodowe. Urodziło się 77 dzieci, w tym 10 porodów było bliźniaczych,
  • Program profilaktyki zachorowań na grypę sezonową dla mieszkańców miasta Poznania na lata 2016 – 2018. W 2018 r. na realizację programu przeznaczono około 285 tys. zł. Dzięki programowi sfinansowanemu przez Miasto, ok. 8 tys. osób w wieku powyżej 60 lat zostało zaszczepionych przeciwko grypie, a także pogłębiło wiedzę na temat choroby i jej powikłań oraz sposobów zapobiegania zachorowaniom na grypę. Szczepienia realizowane były w 14 podmiotach leczniczych, zlokalizowanych w różnych rejonach miasta. Program będzie kontynuowany od 2019 r. jako 5-letni,
  • Program profilaktyki zakażeń wywołanych wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), w tym raka szyjki macicy na lata 2016 – 2018. W 2018 r. na realizację programu wydatkowano ok. 112,5 tys. zł. Podano ponad 2,2 tys. dawek szczepionki. Dzięki szczepieniom, u dziewcząt i chłopców nimi objętych zmniejszyło się ryzyko infekcji spowodowanych wirusem HPV typu 6, 11, 16 i 18. Osoby zaszczepione i ich rodzice lub opiekunowie uzyskali podstawową wiedzę na temat raka szyjki macicy oraz innych schorzeń wywoływanych HPV. Program będzie kontynuowany w 2019 r., jako 5-letni.

Programy profilaktyki i promocji zdrowia

Dużą rolę w realizacji działań profilaktycznych odgrywają organizacje pozarządowe. W ramach otwartych konkursów ofert, Miasto wspiera różne projekty wpisujące się w miejską strategię polityki zdrowotnej. Do wybranych działań z zakresu zadań publicznych wspieranych (a także powierzonych do realizacji) i realizowanych w 2018 r. w Poznaniu należały:

  • Prowadzenie Punktu Profilaktyki Intymnej – 24h. Ten pilotażowy projekt, prowadzony w IV kwartale 2018 r., cieszył się dużym zainteresowaniem mieszkańców Poznania. Z jego oferty skorzystało w tym czasie 1,1 tys. osób. W ramach prowadzonego punktu zapewniano:
    • konsultacje lekarskie i poradnictwo w zakresie chorób zakaźnych przenoszonych drogą płciową, higieny intymnej oraz antykoncepcji naturalnej, mechanicznej i farmakologicznej,
    • rozpoznanie i doraźną pomoc medyczną w przypadku urazów oraz stanów zapalnych narządów rodnych,
    • dostępność skierowania na badania diagnostyczne z zakresu chorób ginekologicznych oraz zakaźnych przenoszonych drogą płciową,
    • dostępność do badań USG w przypadku wskazań lekarskich,
    • dostępność do przepisania leków w przypadku wskazań lekarskich,
  • Opieka medyczna nad osobami wykluczonymi społecznie ze względu na ubóstwo (bezdomni, seniorzy) – mobilny punkt pomocy medycznej. W 2018 r. z oferty punktu skorzystało ponad 300 osób. Projekt zakłada udzielenie osobom bezdomnym, seniorom, doświadczającym wykluczenia społecznego ze względu na małą życiową zaradność świadczeń takich jak:
    • doradztwo medyczne,
    • pomoc przedmedyczna,
    • wstępna diagnoza stanów chorobowych,
    • kierowanie do odpowiedniej placówki medycznej w przypadkach wymagających natychmiastowej interwencji specjalistycznej/szpitalnej,
  • Poprawa jakości życia i poczucia bezpieczeństwa zdrowotnego osób 60+. Poznańscy seniorzy zostali objęci zajęciami usprawniającymi ich stan psychofizyczny (np. warsztaty dietetyczne, masaże zmniejszające obrzęki limfatyczne i ćwiczenia połączone z profilaktyką upadków, edukacja związana z chorobami oczu w wieku starszym oraz indywidualne spotkania z psychologiem). W 2018 r. ok. 2,6 tys. osób skorzystało z 5 projektów realizowanych w ramach tego zadania,
  • Prowadzenie ośrodków geriatryczno-gerontologicznych. Osoby uczęszczające do ośrodków mogły korzystać z oferty terapii ogólnousprawniającej w formie warsztatów usprawniających funkcje poznawacze i gimnastyki dla osób z zaburzeniami otępiennymi. Dodatkowo mogły uczestniczyć w różnych zajęciach terapeutycznych i integracyjnych podnoszących samopoczucie, skorzystać z badań lekarskich oraz pomocy: psychologa, dietetyka, fizjoterapeuty i prawnika. W 2018 r. ok. 630 osób skorzystało z 3 projektów realizowanych w ramach,
  • Opieka nad osobami przewlekle i nieuleczalnie chorymi. Osoby przewlekle i nieuleczalnie chore zostały objęte kompleksowym wsparciem z zakresu: opieki medycznej, paliatywnej, pielęgnacji, rehabilitacji, wsparcia informacyjnego i psychologicznego (m.in. wizyty domowe lekarza, pielęgniarki i fizjoterapeuty, pomoc w zakresie kompletnego cyklu rehabilitacyjnego w ramach terapii przeciwobrzękowej). Około 30 przewlekle chorych dzieci mogło skorzystać ze świadczeń: integracji sensorycznej, kinezyterapii, różnych form terapii psychologicznej, terapii dzieci z autyzmem, terapii pedagogicznej, terapii ręki, terapii logopedycznej i neurologopedycznej. Pomoc udzielana była także rodzinom osób przewlekle i nieuleczalnie chorych (np. poradnictwo, pomoc psychologiczno-socjalną oraz edukację dotyczącą opieki nad ich bliskimi chorymi). W ramach zadania zrealizowano 5 projektów,
  • Wsparcie informacyjno-psychologiczne rodzin i szkolenia dla personelu medycznego oraz innych osób w ramach hospicyjnej opieki perinatalnej. Efektami projektu były:
    • zapewnienie koniecznej pomocy informacyjnej dla członków rodzin dotkniętych wystąpieniem ciężkiej wady rozwojowej/ choroby śmiertelnej dziecka w okresie perinatalnym,
    • zapewnienie pomocy personelowi medycznemu i zawodów niemedycznych mającej przeciwdziałać negatywnym skutkom relatywnie częstego obcowania z występowaniem choroby śmiertelnej dziecka i koniecznością kontaktu z rodziną tego dziecka,
    • zwiększenie umiejętności personelu w zakresie obcowania z rodzinami w sytuacji wystąpienia ciężkiej/śmiertelnej choroby dzieci w okresie perinatalnym oraz zwiększenie świadomości społecznej dotyczącej problemu rodzin dotkniętych wystąpieniem ciężkiej wady rozwojowej/choroby śmiertelnej dziecka w okresie perinatalnym. Zadaniem objęto około 300 osób,
  • Miejska wypożyczalnia sprzętu rehabilitacyjnego. Projekt zakładał utworzenie jednej miejskiej wypożyczalni sprzętu rehabilitacyjnego, co ułatwiło mieszkańcom Poznania dostęp do bezpłatnego sprzętu rehabilitacyjnego, pielęgnacyjnego, wspomagającego, połączony z instruktażem obsługi, ze szczególnym uwzględnieniem osób starszych, w trudnej sytuacji finansowej, zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, które ze względu na wiek, stan zdrowia, czy niepełnosprawność wymagają wsparcia z wykorzystaniem odpowiedniego sprzętu. W 2018 r. 78 osób dokonało wypożyczenia, a ponad 120 osób zgłosiło się do wypożyczalni,
  • Profilaktyka oraz wczesne wykrywanie chorób nowotworowych, w szczególności rozpowszechnienie wiedzy o czynnikach ryzyka i samokontroli. Do mieszkańców Poznania skierowana została kampania edukacyjna dotycząca różnych rodzajów nowotworów (w tym m.in. rak piersi i nowotwory skóry) zachęcająca do regularnych działań profilaktycznych. U ponad 600 osób zostały przebadane znamiona skórne pod kątem profilaktyki czerniaka. W ramach zadania zrealizowano 4 projekty,
  • Profilaktyka oraz wczesne wykrywanie chorób układu krążenia, w szczególności rozpowszechnienie wiedzy o czynnikach ryzyka. Beneficjenci zadania, w liczbie 75  osób, uczestniczyli w warsztatach edukacyjnych z zakresu występowania czynników ryzyka chorób układu krążenia oraz promujących zdrowy styl życia oraz zostali przebadani w kierunku wczesnej identyfikacji chorób układu krążenia (badania krwi, EKG z opisem),
  • Promocja zdrowia psychicznego i zapobieganie zaburzeniom psychicznym. 15 osób w wieku 18 – 40 lat miało możliwość nabycia umiejętności rozpoznawania pojawiających się objawów zaburzeń depresyjnych i radzenia sobie z nimi. 40 osób (przedstawicieli personelu medycznego i innych specjalistów), otrzymało informację dotyczące, m.in.: przekazywania diagnozy prenatalnej i perinatalnej dotyczącej rozwoju dziecka oraz zdrowia lub zagrożenia życia dziecka i/lub matki, czynników ryzyka i epidemiologii utraty ciąży na różnych jej etapach, a także na temat psychologicznego doświadczenia obumarłej ciąży i wynikających z tego zaburzeń emocjonalnych oraz procesu żałoby. W ramach zadania zrealizowano 2 projekty,
  • Promocja zdrowego odżywiania i zapobieganie zaburzeniom odżywiania. Poznańscy seniorzy zyskali wiedzę na temat fizjologicznych, patologicznych, środowiskowych i psychologicznych przyczyn zaburzeń odżywiania występujących w starszym wieku oraz informacje dotyczące zasad zdrowego odżywiania się i układania zbilansowanej diety w starszym wieku. W ramach zadania zrealizowano 3 projekty:
    • u około 30 osób dokonano oceny stanu odżywiania wraz z określeniem BMI oraz analizą składu ciała (BIA),
    • ok. 100 osób – rodziców/opiekunów prawnych, miało możliwość podniesienia wiedzy i świadomości z zakresu zdrowego odżywania i zapobiegania zaburzeniom odżywania u dzieci,
    • ok. 600 uczniów poznańskich liceów, 30 nauczycieli oraz 90 rodziców/opiekunów prawnych zostało wyedukowanych nt. zaburzeń i problemów z odżywianiem oraz  możliwości skorygowania dotychczasowych przekonań i zachowań, a także wzięło udział w psychologicznych i dietetycznych warsztatach z zakresu budowania poczucia własnej wartości, świadomości ciała, umiejętności nazywania i wyrażania emocji oraz zdrowego stylu życia,
  • Profilaktyka oraz wczesne wykrywanie chorób mieszkańców Poznania. 500 poznanianek zostało poddanych mammografii oraz wywiadowi genetycznemu, 1 200 osób chorujących na cukrzycę zostało przebadanych w kierunku retinopatii cukrzycowej. W ramach zadania zrealizowano 2 projekty,
  • Poznańska opaska medyczna. Odbiorcami tego pilotażowego projektu były osoby od 70 r. życia, które nosząc opaskę zyskały szansę na udzielenie szybkiej i skutecznej pomocy medycznej w razie nagłych wypadków i zachorowań. Zamieszczenie na opasce danych personalnych, dotyczących poważniejszych schorzeń, uczuleń oraz przyjmowanych leków, a także  tel. kontaktowego do osoby bliskiej  – umożliwi służbom ratowniczym szybsze i skuteczniejsze podjęcie działań. W ramach projektu wyprodukowano 739 spersonalizowanych opasek medycznych dla seniorów.

W 2018 r. Miasto Poznań powierzyło realizację zadań publicznych z zakresu ochrony i promocji zdrowia wyłonionych w drodze konsultacji społecznych w ramach realizacji Poznańskiego Budżetu Obywatelskiego na 2018. Wybrane przez mieszkańców zadania to:

  • Aktywni i Zdrowi” (w ramach którego mieszkańcy osiedli Żegrze i Chartowo mogli skorzystać z bogatej oferty ćwiczeń ogólnorozwojowych pod okiem doświadczonych trenerów),
  • Poznanianki ćwiczą mięśnie miłości, czyli darmowe ćwiczenia i warsztaty dla kobiet z zakresu mięśni dna miednicy” (dzięki projektowi uczestniczki dowiedziały się jaką rolę pełnią mięśnie dna miednicy i jakie są konsekwencje ich osłabienia oraz poznały ćwiczenia wspomagające ich pracę i wydolność, a także miały możliwość aktywnego uczestnictwa).

Z obu projektów skorzystało około 900 osób.

Miasto Poznań realizowało projekt „Tworzenie grup wsparcia dla osób z otyłością” w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016 – 2020. Na zadanie otrzymało dotację z Ministerstwa Zdrowia. Wsparciem objęto 30 osób z 2 różnych grup wiekowych, które pogłębiały wiedzę z zakresu zasad prawidłowego żywienia i zdrowego stylu życia, sposobów radzenia sobie z otyłością, wymieniały się doświadczeniem oraz przepisami na zdrowe posiłki, brały też udział w  zajęciach ruchowych oraz badaniach.

W trybie przyznawania tzw. „małych grantów” na realizację zadań publicznych z obszaru ochrony i promocji zdrowia w 2018 r. zrealizowano 11 projektów, których beneficjentami było ponad 23 tys. osób. Projekty te dotyczyły przede wszystkim takich tematów jak:

  • zdrowe odżywianie,
  • pielęgnacja osób przewlekle chorych,
  • problemy osób w wieku emerytalnym,
  • uszkodzeń słuchu u dzieci,
  • honorowego dawstwa krwi.

W ich ramach realizowane były różne warsztaty, spotkania, czy kampanie informacyjne.

Rozwiązywanie problemów uzależnień

W ramach walki z uzależnieniami od alkoholu i narkotyków (w ostatnich latach także coraz „popularniejszych” dopalaczy) podejmuje się liczne działania profilaktyczne i informacyjne skierowane już do najmłodszych, celem budowania świadomości zagrożeńz różnych form uzależnień. W 2018 r. Miasto Poznań realizowało 2 programy dotyczące profilaktyki i wsparcia ofiar uzależnień, tj.:

  • Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Poznaniu na 2018 rok,
  • Miejski Program Przeciwdziałania Narkomanii w Poznaniu na lata 2018 – 2020.
Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Poznaniu na 2018 rok

Beneficjentami Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Poznaniu na 2018 rok, którym objęto prawie 50 tys. osób, były głównie dzieci, młodzież i osoby z grup ryzyka, abstynenci, osoby uzależnione od alkoholu, rodziny, w których występuje problem alkoholowy, osoby współuzależnione, ofiary przemocy, osoby bezdomne oraz osoby umieszczone w OdON.

W ramach programu w 2018 r. zrealizowano, m.in. następujące działania:

  • dofinansowano zadania publiczne realizowane przez 43 podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych, na łączną kwotę 4,2 mln zł, oraz przyznano 9 „małych grantów”,
  • zlecono prowadzenie całodobowego Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych w Poznaniu, który od 2018 r., na mocy podpisanych porozumień, obsługuje teren powiatu poznańskiego oraz sfinansowano koszty dowozów osób nietrzeźwych do Ośrodka (liczba osób przyjętych w 2018 r. wyniosła 6 195),
  • w ramach aktywizacji sportowej dzieci i młodzieży: dofinansowano realizację działań integrujących psychoprofilaktykę z aktywnością sportową poprzez prowadzenie zajęć sportowo-rekreacyjnych dla dzieci i młodzieży miasta Poznania oraz sfinansowano program „Sportowa młodość – trzeźwa przyszłość” (liczba uczestników programu w 2018 r. wynosiła ponad 3,7 tys.)
  • wsparto zatrudnienie socjalne osób uzależnionych od alkoholu lub zagrożonych uzależnieniem poprzez dofinansowanie działalności 3 Centrów Integracji Społecznej działających w Poznaniu (w 2018 r. wsparto 353 osoby),
  • dofinansowano zadania realizowanego przez Ośrodek Leczenia Alkoholowych Zespołów Abstynencyjnych i Poradni Leczenia Uzależnień Szpitala Miejskiego im. F. Raszei w Poznaniu, do którego w ciągu roku przyjęto 434 osoby i udzielono 211 porad lekarskich osobom uzależnionym i 92 porady lekarskie osobom współuzależnionym,
  • dofinansowano program wspomagania rozwoju oraz program profilaktyczno-terapeutyczny dla dzieci pochodzących z rodzin z problemami alkoholowymi, „Program Wsparcia Specjalistycznego”, w którym pomocy udzielono 656 rodzinom,
  • sfinansowano prowadzenie hostelu „Drugi Dom”, gdzie udzielono pomocy 34 osobom,
  • sfinansowano realizację programów profilaktyki uzależnień i rozwoju umiejętności społecznych obejmujących problem uzależnienia od alkoholu,
  • dofinansowano program pomocy osobom bezdomnym – uzależnionym od alkoholu w budowaniu i utrwalaniu postaw trzeźwościowych, z którego skorzystało 156 osób, 
  • dofinansowano program dotyczący podejmowania interwencji w związku z nieprzestrzeganiem zapisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi,
  • sfinansowano „Prowadzenie całodobowego telefonu zaufania dla osób z problemem alkoholowym, w tym Pomarańczowej i Niebieskiej Linii”, w ramach którego udzielono prawie 1,2 tys. porad,
  • zrealizowano projekt profilaktyczno-edukacyjny dla dzieci i młodzieży „Poznań uzależniony od profilaktyki”, w którym udział wzięło 2,7 tys. osób,
  • prowadzono działalność Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
Miejski Program Przeciwdziałania Narkomanii w Poznaniu na lata 2018 – 2020

W ramach Miejskiego Programu Przeciwdziałania Narkomanii w Poznaniu na lata 2018 – 2020, w 2018 r., którego beneficjentami było ponad 38 tys. osób, zrealizowano szereg działań skierowanych zwłaszcza do młodych poznaniaków, wśród nich m. in.:

  • dofinansowano realizację 8 zadań publicznych (w tym polegające na przeprowadzeniu kampanii „Dopalacze to nie bajka”), wyłonionych w wyniku otwartych konkursów ofert, realizowanych przez podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych, na łączną kwotę 305 tys. zł oraz 6 zadań realizowanych w ramach tzw. „małych grantów” na łączną kwotę 59,5 tys. zł,
  • dofinansowano realizację zadania „Realizacja działań integrujących psychoprofilaktykę z aktywnością sportową poprzez prowadzenie zajęć sportowo-rekreacyjnych dla dzieci i młodzieży miasta Poznania”,
  • sfinansowano program „Sportową manią walczymy z narkomanią”, w którym udział wzięło udział prawie 3 tys. uczniów,
  • sfinansowano realizację programów profilaktyki uzależnień i rozwoju umiejętności społecznych obejmujących problem uzależnienia od narkotyków, z którego skorzystało 3,6 tys. osób,
  • sfinansowano „Program przeciwdziałania narkomanii skierowany do uczniów szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych”, w którym udział wzięło 12 szkół  terenu miasta,
  • sfinansowano program przeciwdziałania i ograniczania narkomanii oraz przestępczości i demoralizacji nieletnich „Szkoła wolna od narkotyków i przemocy”, przeprowadzony w 47 szkołach.