arch. UMP, fot. B. Sudak

 

W 2017 r. pomoc osobom bezdomnym polegała na zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych związanych z codziennym funkcjonowaniem oraz zapewnieniu podstawowej opieki zdrowotnej.

Osoby bezdomne

Ośrodki i organizacje działające na rzecz osób bezdomnych

W 2017 r. Miasto Poznań dofinansowało 430 miejsc w 7 ośrodkach dla osób bezdomnych znajdujących się na terenie miasta oraz w 3 ośrodkach zlokalizowanych poza miastem (Błońsko, Gościejewo i Rożnowice). Z miejskich ośrodków skorzystało ok. 1,9 tys. osób bezdomnych, z pozamiejskich 459 osób. Ośrodki prowadzone były przez:

  • Miasto Poznań – Ośrodek dla Bezdomnych nr 1 (105 miejsc)
  • Stowarzyszenie Monar – Schronisko dla Osób Bezdomnych MARKOT w Rożnowicach (99 miejsc), w Gościejewie (75 miejsc); Schronisko dla Osób Bezdomnych ul. Borówki (68 miejsc); Schronisko dla Bezdomnych Kobiet ul. Starołęcka (60 miejsc); Noclegownia dla Osób Bezdomnych ul. Borówki (24 miejsca)
  • Stowarzyszenie Pomocy Bliźniemu „Mar-Kot” – Schronisko „Mar-Kot” (30 miejsc)
  • Towarzystwo Brata Alberta – Schronisko św. Brata Alberta (26 miejsc)
  • Stowarzyszenie dla Osób Bezdomnych Dom Pomocna Dłoń (50 miejsc)
  • Stowarzyszenie Pogotowie Społeczne (225 miejsc)

W 2017 r. Miasto udzieliło wsparcia prawie 1,4 tys. osobom bezdomnym, w tym zawarto prawie 200 Indywidualnych Programów Wychodzenia z Bezdomności.

W Poznaniu na rzecz osób bezdomnych działają także m.in.:

  • Caritas Archidiecezji Poznańskiej
  • Dom Zakonny Zgromadzenia Sióstr Urszulanek
  • Fundacja Miłosierdzie
  • Fundacja Małe Szczęścia
  • Fundacja Pro Publico
  • Zgromadzenie Sióstr Albertynek Posługującym Ubogim Prowincja Poznańska

Najczęściej udzielaną formą pomocy dla osób bezdomnych przez organizacje pozarządowe działające w Poznaniu było prowadzenie noclegowni oraz wydawanie ciepłych posiłków (przynajmniej jednego dziennie) i odzieży.

W 2017 r. Caritas Poznańska zorganizowała na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich Wigilię dla 1,6 tys. osób bezdomnych i ubogich. Fundacja Miłosierdzie wydała wówczas 1,6 tys. paczek żywnościowych.
Pogotowie Społeczne zorganizowało swoim podopiecznym wyjazd na wieczerzę wigilijną do Biskupina, w którym wzięło udział ok. 40 osób.

Fundacja „Małe Szczęścia” prowadziła akcję „Magiczne Święta w Ośrodku Monar Mar-Kot”. Dzieci przebywające w Schronisku Stowarzyszenia Monar uczestniczyły w warsztatach przeprowadzonych w fabryce bombek w Gnieźnie, ponadto Fundacja zakupiła paczki świąteczne oraz zorganizowała Wigilię dla rodzin przebywających w schronisku.

Do najczęstszych przyczyn bezdomności należą:

  • eksmisja, wymeldowane
  • konflikty rodzinne, przemoc domowa
  • uzależnienie
  • bezrobocie
  • zadłużenie
  • niepełnosprawność, zły stan zdrowia
  • opuszczenie zakładu karnego
  • opuszczenie placówki opiekuńczo-wychowawczej
Działania na rzecz osób bezdomnych

W 2017 r. w ramach działań na rzecz osób bezdomnych realizowano:

  •  „Program terapeutyczno-wspierający dla osób bezdomnych uzależnionych”, w ramach którego:
    • 200 osób skorzystało z zajęć dydaktycznych grupy motywującej z elementami edukacji z zakresu uzależnień
    • 154 osoby zmotywowano do podjęcia terapii uzależnień
    • 250 osób skorzystało z indywidualnego poradnictwa terapeutycznego
    • 62 osoby uczestniczyły w grupie edukacyjnej na temat zdrowego trybu życia i wpływu alkoholu na ogólną kondycję psychofizyczną
  • projekt „Systemowe rozwiązania w zakresie przeciwdziałania uzależnieniu od alkoholu w grupie osób bezdomnych”, który polegał na indywidualnych konsultacjach z terapeutą uzależnień, spotkaniach grup edukacyjno-terapeutycznych, odbywaniu konsultacji psychologicznych, spotkaniach z doradcą zawodowym, konsultacjach prawnych i zajęciach z obsługi komputera
  • projekt „Profilaktyka uzależnień skierowana do grup ryzyka, w szczególności do osób bezdomnych uzależnionych” prowadzony przez Monar, w ramach którego organizowano zajęcia w grupach edukacyjno-terapeutycznych, indywidualne konsultacje psychologiczne, spotkania z doradcami zawodowymi i psychologami
  • projekt „Profilaktyka uzależnień wśród osób bezdomnych” Fundacji Miłosierdzie, którego celem było zmotywowanie osób uzależnionych do podjęcia leczenia; w ramach projektu prowadzono działania edukacyjne dotyczące uzależnień
  • program pomocy w budowaniu i utrwalaniu postaw trzeźwościowych osób bezdomnych uzależnionych od alkoholu realizowany przez Ośrodek dla Bezdomnych nr 1 w Poznaniu
  • program „Autobus Pomocy” realizowany przez Fundację Pro Publico, Stowarzyszenie Pogotowie Społeczne oraz Stowarzyszenie „Dom Pomocna Dłoń” przy współudziale MOPR, którego celem było udzielenie pomocy osobom bezdomnym pozostającym bez schronienia w Poznaniu w godzinach wieczornych. Pracownicy socjalni udzielali informacji na temat możliwości uzyskania wsparcia z instytucji pomocy społecznej, miejsc wydawania bezpłatnych posiłków i odzieży, a także miejsc, w których można uzyskać podstawową opiekę medyczną i dokonać zabiegów higienicznych. W „Autobusie Pomocy” można było otrzymać też gorący posiłek.
Patrole koczowisk osób bezdomnych

Poznańska policja, straż miejska oraz pracownicy socjalni patrolowali ok. 100 koczowisk na terenie Poznania, w których przebywało ok. 260 osób bezdomnych. W trakcie patroli, funkcjonariusze udzielali informacji na temat schronisk i noclegowni oraz innych punktów pomocy, do placówek skierowano kilka osób bezdomnych.

Badanie liczby osób bezdomnych

W 2017 r. MOPR przy współpracy z wieloma podmiotami i instytucjami prowadził badanie liczby osób bezdomnych przebywających na terenie miasta w celu zebranie informacji na temat miejsc pobytu osób dotkniętych bezdomnością. Umożliwiło to monitorowanie koczowisk w celu przeprowadzenia interwencji ratowników medycznych (w przypadku osób chorych) oraz sporządzenie „Mapy Bezdomności”. W czasie badania, w lutym, w Poznaniu przebywało ponad 1 tys. osób bezdomnych, w tym 80% stanowili mężczyźni. W pustostanach, domkach i altanach działkowych przebywały 223 osoby, 91 osób znajdowało się w miejscach niezamieszkałych jak: dworce, ulice, altany śmietnikowe, natomiast pozostała część osób pozostawała w placówkach przeznaczonych dla osób bezdomnych.

Działania na rzecz najuboższych i zagrożonych wykluczeniem

Działania na rzecz zagrożonych przemocą w rodzinie

W 2017 r. realizowano następujące projekty:

  • „Miejski Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na terenie miasta Poznania w latach 2011-2020”, w ramach którego 2,4 tys. osób zostało objętych działaniami profilaktycznymi i edukacyjnymi w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, zwiększono dostępność do kompleksowej pomocy ofiarom przemocy domowej oraz kompetencje pracowników służb realizujących zadania na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie
  • projekt „Asystentura rodziny” , w wyniku którego 263 rodziny uzyskały wsparcie w wypełnianiu funkcji opiekuńczo-wychowawczych
  • projekt „Poradnictwo specjalistyczne i terapia”, którym objęto 261 rodzin
  • projekt „Akademia Lidera Klasowego”, w którym uczestniczyło 69 dzieci z 6 szkół podstawowych.
Spółdzielnia Socjalna „Poznanianka”

Założona z inicjatywy Miasta Poznania i Województwa Wielkopolskiego Spółdzielnia Socjalna „Poznanianka” pomaga osobom zadłużonym w opłatach za czynsz w mieszkaniach komunalnych oraz osobom pozostałym długotrwale bez zatrudnienia. „Poznanianka” zatrudniła 13 osób na umowę o pracę oraz 9 osób na umowę zlecenie, wykonywała zlecenia na rzecz podmiotów miejskich oraz przedsiębiorców prywatnych, m.in.: Zarządu Transportu Miejskiego, Zarządu Zieleni Miejskiej, Zarządu Dróg Miejskich oraz Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej.

Działania na rzecz aktywizacji i integracji społecznej

W 2017 r. w ramach działań mających na celu aktywizację i integrację społeczną Miasto Poznań realizowało następujące programy i projekty:

  • program „Aktywny Samorząd”, którego celem jest wyeliminowanie barier ograniczających uczestnictwo w życiu społecznym, zawodowym oraz dostęp do edukacji; z programu skorzystało 459 osób
  • projekt „Usługi społeczne dla mieszkańców Poznania” dofinansowany ze środków unijnych, którego celem było ułatwienie dostępu mieszkańcom niesamodzielnym i z niepełnosprawnością do usług świadczonych w interesie ogólnym, w lokalnej społeczności oraz ich opiekunów faktycznych, poprzez m.in. zwiększenie liczby miejsc świadczenia usług asystenckich i opiekuńczych, wdrożenie działań projakościowych w systemie usług społecznych, opiekuńczych i domowych, w tym utworzenie miejsca pobytu krótkookresowego dla osób z niepełnosprawnościami w zastępstwie ich opiekunów faktycznych; docelowo adresatami projektu ma być ponad 1,1 tys. osób
  • projekt „Feniks”, który ma na celu zmniejszenie skali zagrożenia ubóstwem i wykluczeniem społecznym 1,5 tys. osób mieszkających w Poznaniu, w tym osób z niepełnosprawnościami, poprzez m.in. zwiększenie szans na podjęcie stałego i stabilnego zatrudnienia.
Pomoc dla społeczności romskiej

MOPR prowadził działania na rzecz integracji społeczności romskiej przebywającej w Poznaniu, m.in. przy współudziale społeczności lokalnej prowadzono akcję proekologiczną uporządkowania terenu ogrodu działkowego przy ul. Lechickiej mającą na celu poprawę warunków bytowych społeczności romskiej i pozyskanie jej zaufanie w stosunku do działań prowadzonych przez poznańskie instytucje świadczące pomoc społeczną. Romom zamieszkującym koczowisko przy ul. Lechickiej zrefundowano szczepienia ochronne przeciwko odrze, śwince i różyczce oraz objęto ich opieką medyczną w ramach Mobilnego Punktu Pomocy Medycznej.

Pomoc dla repatriantów i uchodźców

Pomoc dla uchodźców w postaci wypłaty świadczeń na utrzymanie oraz naukę języka polskiego udzielono 1 osobie posiadającej status uchodźcy oraz 1 osobie objętej ochroną uzupełniającą.

W 2017 r. kontynuowano pomoc dla 8 rodzin z Mariupola na Ukrainie, w zakresie:

  • pomocy socjalnej i finansowej
  • załatwianiu spraw urzędowych związanych ze składaniem wniosków o świadczenia rodzinne i dodatki mieszkaniowe
  • składaniu deklaracji podatkowych
  • poradnictwa z zakresu rynku pracy
  • kwestii zabezpieczenia sytuacji zdrowotnej
  • pomocy edukacyjnej dla dzieci i młodzieży.

W efekcie tych działań w 2017 r. usamodzielniło się 5 rodzin, pozostałe nadal otrzymują wsparcie Miasta.