Ochrona zabytków

Na koniec 2025 r. w poznańskim Rejestrze zabytków nieruchomych znajdowało się 517 budynków i zespołów, a w rejestrze zabytków ruchomych 194 obiekty. W gminnej ewidencji zabytków ujętych było 5609 budynków.

W 2025 r. Miejski Konserwator Zabytków udzielił 23 dotacje o łącznej wartości 3,5 mln zł prywatnym właścicielom na prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane przy obiektach wpisanych do rejestru zabytków. Dotacje otrzymały m.in. zabytkowe kamienice przy ul. Sikorskiego 34, Matejki 55/Siemiradzkiego 12, Matejki 40–41/Niegolewskich 18, Wodnej 22, Jackowskiego 39, Dąbrowskiego 44, Górna Wilda 87, Szamarzewskiego 26a, Roosevelta 3. Dotacje otrzymał także Szpital Ortopedyczno-Rehabilitacyjny im. Wiktora Degi, Kościół pw. Świętego Franciszka z Asyżu, Zespoły Klasztorne – Franciszkanów przy ul. Franciszkańskiej 2 i Salezjanów przy ul. Wronieckiej 9 oraz Parafia p.w. Świętego Jakuba Większego Apostoła na remont zabytkowych organów Ladegasta. Wszystkie prace zostały zakończone w terminie i przyczyniły się do poprawy stanu zachowania cennych obiektów zabytkowych.

Pracom rekonstrukcyjnym została poddana Studnia Hrabiego Raczyńskiego przy ul. Długiej, w sąsiedztwie Szpitala Klinicznego Przemienienia Pańskiego. Odbudowa kapliczki była finansowana ze środków Miasta Poznania, Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego oraz z Programu „Odbudowa Zabytków”.

W 2025 r. Miasto Poznań oraz Politechnika Poznańska podpisały list intencyjny, którego głównym celem jest rozpoczęcie ścisłej współpracy Miejskiego Konserwatora Zabytków z uczelnią, w szczególności z Wydziałem Architektury. Porozumienie dotyczy przede wszystkim badań, ekspertyz i opracowań związanych z zabytkową zabudową Poznania oraz działań edukacyjnych i popularyzujących wiedzę o ochronie dziedzictwa kulturowego stolicy Wielkopolski. Politechnika rozpoczęła opracowanie dotyczące stanu technicznego poznańskich obiektów zabytkowych. Porozumienie wzmacnia działania prowadzone przez Miasto Poznań w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego. Dzięki współpracy z Politechniką Poznańską możliwe stanie się systematyczne korzystanie z zaplecza naukowego przy rozwiązywaniu złożonych problemów konserwatorskich oraz przy podejmowaniu decyzji dotyczących zabytkowej zabudowy. Działania te służyć mają skuteczniejszej ochronie historycznych obiektów oraz lepszemu zarządzaniu przestrzenią miejską.

Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu (MKZ), które w 2025 r. obchodziło jubileusz 70-lecia działalności, jako jedyny urząd samorządowy w kraju, realizuje pełen zakres kompetencji wojewódzkiego konserwatora w granicach miasta – co przy wsparciu wielkopolskiego wojewódzkiego konserwatora zabytków – pozwala na sprawną realizację działań ochronnych i renowacyjnych. MKZ prowadzi bieżący nadzór nad obiektami zabytkowymi, współtworzy strategie rewitalizacyjne i edukacyjne w Poznaniu oraz angażuje się w ochronę dziedzictwa, m.in. poprzez funkcjonowanie Parku Kulturowego na obszarze Starego Miasta.

W 2025 r. Poznaniu odbywała się XI edycja Szkoły Letniej Polskiego Komitetu Narodowego Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków (ICOMOS). Tematem przewodnim była rola samorządu w ochronie i opiece nad zespołami staromiejskimi. W programie znalazły się wykłady, prezentacje terenowe oraz dyskusje z udziałem ekspertów z całej Polski. Eksperci debatowali o łączeniu funkcji historycznych, społecznych i turystycznych przy zachowaniu wartości kulturowych w staromiejskich kwartałach.