Mienie komunalne

Całkowita wartość mienia Miasta Poznania według stanu na 31 grudnia 2024 r. wynosiła 24,6 mld zł i była sumą:

• aktywów (trwałych i obrotowych) wszystkich jednostek budżetowych (w tym Urzędu Miasta Poznania), zakładów budżetowych, zakładów opieki zdrowotnej i instytucji kultury należących do Miasta Poznania – 12,3 mld zł; w tym:
  • realizowanych inwestycji – 1,3 mld zł;
  • wartości nominalnej udziałów/akcji w spółkach – 2,7 mld zł;
• całkowitej wartości księgowej gruntów – 12,3 mld zł.

Procentowo udział aktywów miejskich jednostek organizacyjnych rozkładał się następująco:

• Urząd Miasta Poznania – 63,2%;
• pozostałe jednostki budżetowe – 29,8%;
• zakłady budżetowe – 3,8%;
• zakłady opieki zdrowotnej – 2,2%;
• instytucje kultury – 0,9%.

Do miejskich jednostek budżetowych tworzonych w trybie przewidzianym ustawą o finansach publicznych (bez Urzędu Miasta Poznania) zalicza się jednostki budżetowe: planowania przestrzennego, ewidencji nieruchomości i gospodarki komunalnej, porządku publicznego i bezpieczeństwa, oświaty, pomocy społecznej oraz Centrum Usług Wspólnych, Poznańskie Centrum Świadczeń oraz Centrum Inicjatyw Senioralnych.

Miejskie jednostki budżetowe posiadały na koniec 2024 r. aktywa trwałe o łącznej wartości 7 328,5 mln zł. W porównaniu do 2023 r. ich stan zwiększył się o 21,6%.

Samorządowe zakłady budżetowe realizujące zadania z zakresu gospodarki komunalnej (Zakład Lasów Poznańskich, Zakład Robót Drogowych), kultury fizycznej (Poznańskie Ośrodki Sportu i Rekreacji) na koniec 2024 r. dysponowały aktywami trwałymi i obrotowymi o łącznej wartości 936,2 mln zł. W porównaniu do 2023 r. ich stan zmniejszył o 3,2%.

Na koniec 2024 r. miejskie publiczne zakłady opieki zdrowotnej posiadały aktywa trwałe i obrotowe w wysokości 548 mln zł. W porównaniu do 2023 r. ich stan zwiększył się o 10%.

W 2024 r. funkcjonowało 14 samorządowych instytucji kultury. Samorządowe instytucje kultury zarządzały aktywami trwałymi i obrotowymi o łącznej wartości 227,4 mln zł. W porównaniu do 2023 r. wartość aktywów trwałych i obrotowych Miasta Poznania, będących w posiadaniu samorządowych instytucji kultury zwiększyła się o 11%.

Miasto Poznań jest właścicielem i współwłaścicielem gruntów w obrębie granic administracyjnych oraz poza granicami administracyjnymi miasta.

Powierzchnia gruntów stanowiących własność i współwłasność Miasta Poznania znajdujących się w granicach administracyjnych wynosiła 96,1 km2 (36,9% ogólnej powierzchni miasta).

Wartość księgowa tych gruntów to 12,3 mld zł. Całkowita wartość księgowa brutto gruntów w odniesieniu do 2023 r. zwiększyła się o 0,18%.

Grunty stanowiące własność i współwłasność Poznania, znajdujące się poza granicami administracyjnymi, obejmowały powierzchnię 0,55 km2. Ich wartość księgowa wynosiła 17,8 mln zł.

Struktura własności gruntów Miasta Poznania na 31.12.2024 r. według form władania (wartość księgowa gruntów) przedstawiała się następująco:

• grunty stanowiące własność Miasta Poznania – 75,73%;
• grunty Miasta oddane w użytkowanie wieczyste – 4,66%;
• grunty Miasta oddane w trwały zarząd – 13,12%;
• grunty Miasta oddane w użytkowanie i zwykły zarząd – 5,36%;
• grunty własne łącznie z prawem użytkowania wieczystego – 0,24%;
• grunty obce w użytkowaniu wieczystym – 0,89%.

Na dzień 31 grudnia 2024 r. Miasto Poznań posiadało udziały/akcje w 19 spółkach prawa handlowego (w tym 9 jednoosobowych spółkach Miasta i 10 spółkach z udziałem Miasta), 4 spółdzielniach mieszkaniowych i 1 spółdzielni socjalnej. Wartość nominalna udziałów/akcji Miasta Poznania w spółkach ogółem, według stanu na 31.12.2024 r. wynosiła 2,7 mld zł.

Miasto Poznań posiadało udziały/akcje o najwyższej łącznej wartości nominalnej w spółkach: Aquanet S.A. (867,7 mln zł), Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Poznaniu sp. z o.o. (459,5 mln zł), Poznańskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego sp. z o.o. (410,5 mln zł), Międzynarodowe Targi Poznańskie sp. z o.o. (406,1 mln zł), Zarząd Komunalnych Zasobów Lokalowych sp. z o.o. (204,8 mln zł) oraz Port Lotniczy Poznań-Ławica sp. z o.o. (124,8 mln zł).

W 2024 r. Miasto Poznań przystąpiło do spółki Wielkopolska Gildia Rolno – Ogrodnicza S.A. oraz nabyło udziały w spółce Mataczyński sp. z o.o. (w wyniku ustawowego spadkobrania).

W 2024 r. zakończone zostały działania na rzecz zmiany formy prawnej spółki Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej Spółka Akcyjna poprzez jej przekształcenie w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych.

W 2024 r. dokonano podwyższeń kapitałów zakładowych spółek z udziałem Miasta Poznania:

• Międzynarodowych Targów Poznańskich sp. z o.o. – poprzez wniesienie przez Miasto Poznań wkładu pieniężnego w wysokości 15 000 000 zł; kapitał zakładowy został podwyższony z kwoty 419 256 000 zł do kwoty 434 256 000 zł; wkład pieniężny został Spółce przekazany z przeznaczeniem na cele inwestycyjne związane z modernizacją pawilonu nr 2.; podwyższenie kapitału zakładowego nie zostało zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym do końca 2024 r.;
• Poznańskiego Towarzystwa Budownictwa Społecznego sp. z o.o. – poprzez wniesienie przez Miasto Poznań wkładu pieniężnego w łącznej wysokości 1 000 000 zł; wkład pieniężny, stanowiący pomoc finansową dla Miasta Poznania, w formie dotacji celowej ze środków budżetu Miasta Leszna na 2023 rok (z przeznaczeniem na realizację zadań własnych Miasta Poznania w zakresie tworzenia warunków do zaspakajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej), został Spółce przekazany do wykorzystania w następujący sposób;
  •  kwotę 500 000 zł – na realizację programu mieszkaniowego „Mieszkanie dla Seniora”, w celu pozyskania do programu dodatkowych lokali z zasobu spółki Poznańskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego sp. z o.o. poprzez pokrycie przez Miasto Poznań partycypacji w kosztach ich budowy;
  • kwotę 500 000 zł – na realizację programu mieszkaniowego „POZnań – i zamieszkaj”, w szczególności z możliwością wykorzystania na dostosowanie dodatkowych mieszkań oraz infrastruktury towarzyszącej dla potrzeb osób z niepełnosprawnością ruchową lub osób starszych; podwyższenie kapitału zakładowego zostało zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym w 2024 r.;
• Wielkopolskiego Centrum Wspierania Inwestycji sp. z o.o. – poprzez wniesienie przez Miasto wkładu pieniężnego w łącznej wysokości 1 182 400 zł z przeznaczeniem na realizację projektu Smart City; podwyższenie kapitału zakładowego nie zostało zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym do końca 2024 r.;
• Zarządu Komunalnych Zasobów Lokalowych sp. z o.o. – poprzez wniesienie przez Miasto Poznań wkładu pieniężnego w wysokości 5 000 000 zł, z przeznaczeniem na modernizację budynków komunalnych należących do zasobu dzierżawionego przez Spółkę; podwyższenie kapitału zakładowego zostało zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym w 2024 r.;
• Zakładu Zagospodarowania Odpadów w Poznaniu sp. z o.o. – poprzez wniesienie przez Miasto wkładu pieniężnego w wysokości 1 838 520 zł z przeznaczeniem na realizację zadania polegającego na stałym utrzymaniu czystości na terenach nadwarciańskich i Wartostradzie; podwyższenie kapitału zakładowego zostało zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym w 2024 r.;
• Targowisk sp. z o.o. – dwukrotnie poprzez wniesienie przez Miasto wkładu pieniężnego w łącznej wysokości 1,1 mln zł z przeznaczeniem na realizację zadania własnego gminy obejmującego zarządzanie targowiskami położonymi na nieruchomościach stanowiących własność Miasta Poznania zlokalizowanych w granicach administracyjnych Poznania; w 2024 r. w Krajowym Rejestrze Sądowym zostało zarejestrowane podwyższenie kapitału zakładowego Spółki o kwotę 600 000 zł.

Dywidendy wypłacone przez spółki Miastu Poznaniowi wyniosły łącznie 4,4 mln zł. Najwyższą kwotę – 2,9 mln zł, wypłaciła spółka Remondis Sanitech Poznań sp. z o.o.

Zdecydowana większość spółek z udziałem Miasta Poznania odnotowała wzrost przychodów netto ze sprzedaży i zrównanych z nimi w porównaniu do 2023 r., który był spowodowany głównie:

• wzrostem przychodów wynikających z zamówionej przez ZTM pracy przewozowej oraz przyjętego poziomu kosztów realizacji usług przewozowych składających się na stawkę za wozo-/pociągokm (Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Poznaniu sp. z o.o. o 35,74 mln zł);
• wzrostem liczby klientów, a także wzrostem czynszów i prowizji oraz opłat parkingowych (Port Lotniczy Poznań-Ławica sp. z o.o. o 34,21 mln zł);
• zwiększeniem liczby wydarzeń targowych, frekwencji uczestników, sprzedanej powierzchni, a także wyższymi cenami uczestnictwa w wydarzeniach targowych dla wystawców i zwiedzających (Międzynarodowe Targi Poznańskie sp. z o.o. o 17,94 mln zł);
• zwiększeniem przychodów z wynajmu zasobu mieszkaniowego (dotyczącym zarówno zasobu dzierżawionego, jak i zasobu własnego), głównie w związku z podwyżką czynszów w zasobie mieszkaniowym, począwszy od stycznia 2024 r., związaną z podwyższeniem bazowej stawki czynszu (Zarząd Komunalnych Zasobów Lokalowych sp. z o.o. o 15,96 mln zł);
• zwiększonymi przychodami z działalności wodociągowej i kanalizacyjnej oraz z tytułu odprowadzania wód opadowych i roztopowych – głównie w wyniku wzrostu stawek za świadczenie usług oraz wzrostu wolumenu sprzedaży wody i odprowadzanych ścieków, wyższego wolumenu wód opadowych i roztopowych odprowadzanych kanalizacją deszczową, w związku ze wzrostem powierzchni spływu (Aquanet S.A. o 106,67 mln zł);
• powierzeniem zakresu zadania własnego gminy dotyczącego utrzymania czystości i porządku w gminie, obejmującego utrzymanie czystości oraz odbiór i zagospodarowanie odpadów zebranych z nieruchomości ogólnodostępnych, stanowiących własność Miasta Poznania lub znajdujących się w posiadaniu Miasta Poznania, a także wyższymi przychodami związanymi z przyjęciem odpadów zielonych oraz z tytułu prowadzenia Punktów Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (Zakład Zagospodarowania Odpadów w Poznaniu sp. z o.o. o 11,94 mln zł).

W 2024 r. spadek przychodów netto ze sprzedaży i zrównanych z nimi odnotowały 3 spółki z udziałem Miasta Poznania: Modertrans Poznań sp. z o.o. (o 64,08 mln zł), Wielkopolskie Centrum Wsparcia Inwestycji sp. z o.o. (o 0,53 mln zł) oraz Targowiska sp. z o.o. (o 0,21 mln zł).

Dochody z tytułu gospodarowania nieruchomościami przez Miasto Poznań wyniosły 197,8 mln zł i były wyższe w stosunku do 2023 r. o 75,4 mln zł. Największy wzrost odnotowano w zakresie dochodów z tytułu odpłatnego nabycia prawa własności oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości (82,8 mln zł) oraz dochodów z odszkodowań za przejęte nieruchomości pod realizację celu publicznego wynikające z umów partycypacyjnych (2,1 mln zł).

Wierzytelności, które przysługiwały Miastu Poznaniowi w 2024 r. wynikały z podatków i opłat lokalnych oraz opłat dotyczących gospodarki nieruchomościami. Łączna kwota wierzytelności z tytułu podatków i opłat lokalnych wyniosła 52,8 mln zł, w tym podatek od nieruchomości – 42,0 mln zł, opłata za gospodarowanie odpadami – 6,7 mln zł, podatek od środków transportowych – 3,2 mln zł. Natomiast łączna kwota wierzytelności w zakresie opłat dotyczących gospodarki nieruchomościami wyniosła 96,3 mln zł i była wyższa w porównaniu do 2023 r. o 6,5%.

Szczegółowa „Informacja o stanie mienia komunalnego Miasta Poznania na dzień 31 grudnia 2024 r.” dostępna jest w poznańskim Biuletynie Informacji Publicznej (BIP).