Instytucje innowacyjne i naukowe

Działalność poznańskich placówek Polskiej Akademii Nauk (PAN) ukierunkowana jest na prowadzenie prac badawczych i wdrożeniowych. W ramach poznańskiego oddziału PAN-u w 2025 r. funkcjonowało: 5 instytutów naukowych, 4 zakłady, 2 pracownie oraz inne jednostki, m.in. Obserwatorium Astrogeodynamiczne Centrum Badań Kosmicznych. Placówki te pełniły funkcję proinnowacyjną, tworząc nowe rozwiązania techniczne i technologiczne.

Łącznie w Poznaniu działało blisko 40 placówek naukowo-badawczych, w tym 16 placówek PAN-u.

Jedną z najważniejszych placówek naukowo-badawczych jest Sieć Badawcza Łukasiewicz – Poznański Instytut Technologiczny. To trzecia co do wielkości sieć badawcza w Europie, obejmująca 4,5 tys. pracowników skupionych w 26 instytutach badawczych zlokalizowanych w 12 polskich miastach. Dostarcza rozwiązania biznesowe w obszarach automatyki, chemii, biomedycyny, teleinformatyki, materiałów oraz zaawansowanego wytwarzania.

W Poznaniu funkcjonowało ok. 250 jednostek, które zostały zaliczone przez GUS do jednostek prowadzących działalność badawczo-rozwojową (B+R). W 2024 r. (najnowsze dostępne dane) wydatkowały one na działalność B+R 2,3 mld zł (tj. ponad dwukrotnie więcej niż w 2019 r.), w tym 122 mln zł na nakłady inwestycyjne.

Działalność B+R wspierał m.in. Poznański Park Naukowo-Technologiczny (PPNT), działający od 1995 r. przy UAM-e. PPNT posiada – jako pierwszy park technologiczny w Polsce – status jednostki naukowej kategorii „A” oraz jest akredytowanym ośrodkiem innowacji. Realizuje projekty badawczo-rozwojowe, inwestycyjne, międzynarodowe, dotyczące przedsiębiorczości akademickiej, polityki innowacyjnej czy transferu technologii.

Na terenie Kampusu UAM-u na Morasku funkcjonowało Wielkopolskie Centrum Zaawansowanych Technologii – wspólne przedsięwzięcie: 5 poznańskich uczelni, 4 instytutów PAN-u, Instytutu Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich oraz PPNT, wspierane również przez Miasto Poznań. Celem projektu, koordynowanego przez UAM, jest prowadzenie multidyscyplinarnego ośrodka badawczo-technologicznego, który skupiałby w jednym miejscu najlepszych specjalistów nauk technicznych, ścisłych oraz przyrodniczych.

W Poznaniu działały także inne placówki ze sfery naukowo-badawczej, m.in.:

• Centrum NanoBioMedyczne UAM;
• Centrum Badawcze Polskiego Internetu Optycznego;
• prywatne parki technologiczne (np. Beyond.pl, Inkubator Biznes i Nauka).

Miasto Poznań poprzez spółkę z udziałem Miasta – Wielkopolskie Centrum Wspierania Inwestycji sp. z o.o. – prowadziło Poznański Park Technologiczno-Przemysłowy (PPTP) z Inkubatorem Przedsiębiorczości. Park realizował funkcję Instytucji Otoczenia Biznesu, poprzez świadczenie usług inkubacji dla ok. 15 innowacyjnych firm (w większości z branży IT). W ramach PPTP funkcjonowała przestrzeń biurowa: inkubatorowa i technologiczna. W latach 2012–2025 w inkubatorze PPTP funkcjonowały łącznie 162 młode przedsiębiorstwa, w dużej mierze należące do branży ICT (branża technologii informacyjno-komunikacyjnych). W budynku przy ul. Za Bramką 1, będącym częścią PPTP, zlokalizowano Przestrzeń Pracy Wspólnej „+jeden”. We wrześniu 2025 r. po raz kolejny poznańskie uczelnie oraz instytuty badawcze zorganizowały Noc Naukowców, podczas której odbyło się kilkaset wydarzeń: pokazy i eksperymenty, warsztaty, spotkania z naukowcami oraz wykłady.