Innowacyjna gospodarka

Działalność badawczo-rozwojową (B+R) ukierunkowaną na innowacje w przetwórstwie przemysłowym prowadziło 65 firm zatrudniających łącznie 0,5 tys. osób (najnowsze dane za 2024 r.). Działalność B+R z zakresu usług prowadziło 179 podmiotów, które zatrudniały ponad 6,5 tys. osób. Nakłady na działalność B+R we wszystkich sektorach gospodarki wyniosły 2,3 mld zł.

Według danych GUS-u wśród firm prowadzących działalność w obszarach inteligentnych specjalizacji regionalnych ponad 70% stanowiły firmy przemysłu jutra oraz IT.

Wykres 13. Struktura podmiotów gospodarczych prowadzących działalność gospodarczą w obszarach inteligentnych specjalizacji regionalnych w Poznaniu w 2025 r.

Źródło: obliczenia własne na podstawie danych GUS-u

W Poznaniu zgłoszono 191 wynalazków oraz 24 wzory użytkowe (najnowsze dane za 2024 r.). Uzyskano 125 praw patentowych oraz 16 praw ochronnych na wzory użytkowe. Co roku najwięcej wynalazków i wzorów użytkowych zgłaszają poznańskie instytuty naukowo-badawcze i szkoły wyższe.

Wielkopolska z Poznaniem była czwartym krajowym centrum startup-owym. Szacuje się, że w regionie działało ponad 200 startupów, czyli więcej niż co czwarty w Polsce. Dwie trzecie polskich startupów skupiało działalność na produktach i usługach związanych ze sztuczną inteligencją, uczeniem maszynowym, e-commerce, proptech, med-tech, edukacją, business intelligence oraz narzędziami badawczymi. Według StartupBlink, Poznań jest najlepiej rozwiniętym w Polsce ośrodkiem rozwoju startupów z branży proptech-nowoczesnych technologii w branży nieruchomości.

W 2025 r. Poznań został ujęty w międzynarodowym rankingu Global Startup Ecosystem prowadzonym przez StartupBlink, zajmując 5. miejsce w Polsce, 25. w Europie Wschodniej i 330. na świecie.

Poznańskie startupy mogły korzystać z miejskich instrumentów wsparcia, w tym m.in. z:

• bezpłatnej oferty Miasta obejmującej: Przestrzeń Pracy Wspólnej „+jeden” oraz organizowanych konferencji, wykładów, szkoleń i webinarów adresowanych do obecnych i przyszłych właścicieli startupów;
• pomocy publicznej w ramach zasady „de minimis” – tego typu pomoc w Poznaniu w 2025 r. uzyskało ogółem 400 firm MSP (małe i średnie przedsiębiorstwa).

W Poznaniu funkcjonowały: Akcelerator Innowacji Przemysłowych INDUSTRYLAB III DGA SA oraz Concordia Design Accelerator – operatorzy rządowego programu Startup Booster Poland – SmartUp. Wspiera on rozwój startupów poprzez realizację dwóch programów; „Poland Prize” oraz „Go Global”. Pierwszy z nich skupia się na akceleracji startupów i talentów startupowych spoza Polski, rozwijających innowacyjne produkty technologiczne, zainteresowanych założeniem i rozwinięciem działalności gospodarczej w Polsce. Z kolei „Go Global” przeznaczony jest dla startupów polskich chcących przygotować się do wejścia na wybrane rynki zagraniczne.

W 2025 r. w Poznaniu w rejestrze REGON było zarejestrowanych 12,6 tys. firm sektora kreatywnego, który zgodnie z klasyfikacją GUS-u, obejmuje działalność profesjonalną, naukową i techniczną, a także związaną z informacją i komunikacją, kulturą i rozrywką. W ciągu roku zarejestrowano ponad 900 nowych firm tego sektora.

Działające w Poznaniu firmy sektorów kreatywnych stanowiły ponad 9% podmiotów zarejestrowanych w Poznaniu. Najwięcej firm sektorów kreatywnych prowadziło działalność w zakresie architektury i inżynierii, badań i analiz technicznych, designu i działalności fotograficznej, a także reklamy i badań opinii publicznej.

W 2025 r. działalność wybranych branż sektorów kreatywnych obejmowała m.in. firmy fintechowe, proptech, medtech, marketing cyfrowy, przemysł gier, firmy IT, design, a także projekty wodorowe.

Według raportu „Polska Mapa Fintechu” portalu cashless.pl, Poznań jest 5. ośrodkiem firm fintechowych i firm płatności (5% polskich firm fintechowych). W mieście mają siedzibę najwięksi integratorzy płatności online, czyli firmy obsługujące szybkie przelewy za pośrednictwem bankowości elektronicznej: PayU, Przelewy24, PayPro czy Krajowy Integrator Płatności.

W Poznaniu działalność prowadziło ponad 20 studiów produkcji gier komputerowych. Specjalistów z zakresu technologii, grafiki i projektowania aplikacji i gier komputerowych kształciły: UAM, Politechnika Poznańska oraz Collegium da Vinci. W mieście działało: stowarzyszenie graczy gier wideo Poznańska Gildia Graczy i Pyramida Hub, która m.in. prowadzi cykliczne spotkania środowiska graczy i pracowników gamedev w ramach cyklu „Pog(r)adajmy w Poznaniu”, a także Polskie Towarzystwo Badania Gier – pierwsze w Polsce naukowe towarzystwo ludologiczne zajmujące się problematyką gier. W 2025 r. odbyła się kolejna edycja największych w Europie Środkowo-Wschodniej targów gier komputerowych i rozrywki multimedialnej PGA Poznań Game Arena prezentująca najnowsze premiery gier, sprzęt dla graczy oraz innowacje w e-sporcie i wirtualnej rzeczywistości. Wydarzeniu towarzyszyły strefy Indie Games Arena, PGA Genesis Cosplay Show, konkurs Crystal Canvas Rookies oraz Game Industry Conference z udziałem ekspertów branży i galą konkursu Central & Eastern European Game Awards adresowanego do producentów gier Indie.

W Poznaniu w rejestrze REGON zarejestrowanych było 11,7 tys. firm z sektora IT, przede wszystkim z branży usług informatycznych.

Szacuje się, że firmy i centra zatrudniały łącznie ponad 20 tys. osób. Na kierunkach IT studiowało 7,2 tys. osób. W ramach europejskiego projektu EuroHCP została otwarta (przez Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe we współpracy z polskimi uczelniami i klastrami innowacji) pierwsza w Polsce Fabryka Sztucznej Inteligencji PIAST (PIAST AI Factory) – hub technologii kwantowych z pierwszą instalacją europejskiego komputera kwantowego (w ramach projektu EuroQCS-Poland) oraz kwantowego hubu kompetencyjnego.

Odbywały się liczne cykliczne wydarzenia dla środowiska IT, m.in.: Agile Open Space, Summer of Code, GDG Cloud Poznań, Collabor8, JUGtoberfest 2025, meet.js Poznań. Odbył się kolejny „Tydzień Programisty 2025”.

Specjalistów projektowania i wzornictwa kształciły 4 poznańskie szkoły wyższe: Uniwersytet Artystyczny, Uniwersytet SWPS, Politechnika Poznańska i Uniwersytet Przyrodniczy. Centrum designu i kreatywności Concordia Design zorganizowało dla osób z różnych grup wiekowych warsztaty, festiwale i konferencje na temat wzornictwa, m.in.  w ramach serii: Concordia Talks, AI Power Week, HR Meeting, Odbyły się kolejne edycje: Art Week Poznań, Poznań Design Festiwal z hasłem „Go Local” oraz biznesowych targów wnętrz Home Decor.

Miasto Poznań uczestniczyło w pracach, powołanej przez Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego, rady doradczej pod nazwą Wielkopolska Platforma Wodorowa. To unikalna w skali kraju platforma wymiany wiedzy w obszarze technologii wodorowych, integrująca środowiska uczestników rynku wodoru w Wielkopolsce.

Do największych projektów wodorowych w Poznaniu należały te m.in. realizowane przez:

• Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Poznaniu sp. z o.o.: podpisanie umowy z firmą Solaris Bus & Coach na zakup 9 autobusów wodorowych (z ogniwami paliwowymi i baterią wspomagającą); bieżąca eksploatacja autobusów wodorowych i współpraca z producentem i dostawcą wodoru;
• Port Lotniczy Poznań – Ławica sp. z o.o.: prace przygotowawcze projektu „Wodorowy Wzorzec” obejmującego opracowanie sposobu zasilania elektrolizerów (urządzeń niezbędnych do produkcji wodoru); udział w unijnym projekcie „BSR HyAirport”, którego celem jest opracowaniu wstępnych warunków wykonywania lotów przez statki powietrzne napędzane wodorem;
• Politechnika Poznańska: realizacja projektu „Z wodorem mi po drodze” (wspólnie z Województwem Wielkopolskim) dla uczniów szkół ponadpodstawowych, popularyzującego technologie wodorowe i przygotowującego kadry dla gospodarki wodorowej; projekt budowy wodorowo-elektrycznych autobusów Intercity (wspólnie z firmą Solaris Bus & Coach).

W 2025 r. trwały przygotowania do powołania Wielkopolskiej Rady ds. Kosmosu, w której uczestniczą przedstawiciele Województwa Wielkopolskiego, Politechniki Poznańskiej, Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Uniwersytetu Przyrodniczego i dwóch firm komercyjnych z Poznania związanych z projektami kosmicznymi (inauguracyjne posiedzenie Rady odbyło się 4.02.2026 r.). Celem Rady jest wskazanie kierunków działań koniecznych do realizacji w Wielkopolsce w celu wsparcia rozwoju sektora kosmicznego, upowszechnianie i promocja wiedzy na temat obszaru i technologii kosmicznych oraz zagadnień związanych z tematyką kosmosu.

Innowacyjność w Poznaniu jest wspierana przez klastry i inicjatywy klastrowe znajdujące się na różnym poziomie organizacji. W Poznaniu ma siedzibę stowarzyszenie Wielkopolskie Centrum Klasteringu. Jest to platforma klastrowa skupiająca liderów oraz partnerów porozumień klastrowych w regionie. Aktywnie działające porozumienia klastrowe, które mają siedzibę w Poznaniu, to klastry w sektorach usługowych. Są to: Akademia Architekta, Poznański Klaster Energii, Waste Klaster, Wielkopolski Klaster Teleinformatyczny oraz Klaster Turystyczny Szlak Piastowski w Wielkopolsce (ma dwie siedziby: w Poznaniu i Gnieźnie). Działalność innowacyjna w organizacjach klastrowych najczęściej obejmuje uzyskanie wzorów użytkowych i znaków towarowych.