Tereny zieleni i bioróżnorodność

W 2025 r. Miasto Poznań zarządzało m.in. 49 ogólnodostępnymi parkami o powierzchni 345,4 ha, 131 miejskimi zieleńcami o powierzchni 70,5 ha, lasami komunalnymi o powierzchni 2390 ha, zielenią przyuliczną o powierzchni 950 ha. W ramach bieżącego utrzymania miejskich terenów zieleni posadzono 7,0 tys. drzew, w tym 5,7 tys. w lasach komunalnych oraz 40,5 tys. krzewów, a także 69,2 tys. kwiatów.

Grafika 10. Powierzchnia zieleni miejskiej w 2025 r. (w ha)

Źródło: UMP

W ramach działań związanych z rozwojem i ochroną terenów zieleni w mieście zrealizowano m.in.:

• modernizację Parku Tysiąclecia – m.in. posadzono 130 nowych drzew i 2,5 tys. kwiatów, zamontowano 46 nowych ławek;
• modernizację Ogrodu Daliowego w Parku Cytadela – posadzono łącznie 1,7 tys. dalii, 6,9 tys. krzewów, założono trawniki, wybudowano system automatycznego nawadniania, oczyszczono schody z piaskowca, zbudowano nowy cokół pod rzeźbę Nike, wymieniono dębowe siedziska na murkach, wykonano renowacje murków z piaskowca oraz nawierzchnie z betonu, piaskowca i cegły klinkierowej, zamontowano ławki i kosze;
• modernizację infrastruktury w Parku im. Jana Pawła II oraz Parku im. Marcinkowskiego – wykonano modernizację nawierzchni boisk do streetballa (wymiana nawierzchni poliuretanowej);
• rewitalizację Parku Szelągowskiego – wykonano ścieżki piesze o nawierzchni mineralnej, wybudowano schody, ustawiono małą architekturę;
• modernizację Parku Stare Koryto Warty – wymieniono nawierzchnię poliuretanową na placu zabaw oraz odtworzono część siedzisk drewnianych na betonowych murkach;
• zagospodarowanie terenu przy ul. Modrzejewskiej – wybudowano nowe miejsce sportowo-rekreacyjne posiadające wielofunkcyjne boisko ze sztuczną trawą, pole do gry w bule, nowe alejki spacerowe z ławkami oraz stojaki na rowery; cały obszar wzbogacono o nową zieleń – posadzono ok. 50 drzew oraz niemal tysiąc krzewów;
• rewitalizację terenu zieleni pomiędzy ulicami Wiatraczną i Krzywoustego – posadzono 20 drzew i 750 krzewów, powstała łąka kwietna, dwa domki dla owadów, wytyczono alejki z przepuszczalnej nawierzchni mineralnej oraz postawiono ławki;
• rewaloryzację skwerów;
• Program ratowania starych, cennych drzew – wykonano cięcia pielęgnacyjne przy 1095 drzewach, prace prowadzono m.in. na terenie 8 parków oraz 3 skwerów;
• utworzenie lasów kieszonkowych, m.in. trwały prace przy ul. Chłodnej;
• działania z zakresu kształtowania zieleni w pasie drogowym – prace prowadzono m.in. przy ulicach: Złotowska, Ziętary, Smolna, Średnia, Czarnucha.

W ramach prac rewitalizacyjnych realizowano unijny projekt „Zagospodarowanie zielenią powierzchni nieprzepuszczalnych na terenie Miasta Poznania”. W ramach projektu odbrukowano i zazieleniono tereny przy stadionie im. E. Szyca, na Osiedlu Piastowskim oraz przy ul. Wyspiańskiego. Ponadto prace związane z odbrukowaniem ulic prowadzono m. in. przy ul. Chłodnej, Lodowej i Starołęckiej.

Na koniec 2025 r. na terenie Poznania znajdowały się 73 formy ochrony przyrody: 10 użytków ekologicznych, 2 rezerwaty przyrody, 1 obszar chronionego krajobrazu, 3 obszary „Natura 2000” oraz 57 pomników przyrody.

W 2025 r. Rada Miasta Poznania ustanowiła dwa pomniki przyrody w Parku im. T.W. Wilsona, były to: platan klonolistny, któremu nadano nazwę „Platan im. Bernarda Chrzanowskiego” oraz miłorząb dwuklapowy, nazwany „Miłorzębem im. prof. Stanisława Lisowskiego”.

Nowy pomnik przyrody – Platan im. Bernarda Chrzanowskiego

Źródło: UMP

Grafika 11. Formy ochrony przyrody w 2025 r.

Źródło: UMP

Realizowany był „Plan Urządzenia Lasów Komunalnych na lata 2023–2032”. Obejmuje on m.in. program ochrony przyrody, wykaz planowanych prac związanych z odnowieniem i pielęgnacją lasów, wskazania dotyczące gospodarki leśnej oraz prognozy odziaływania Planu na środowisko.

W 2025 r. Palmiarnię Poznańską odwiedziło 252,8 tys. osób, a Ogród Zoologiczny w Poznaniu 674,9 tys. osób. Dużym zainteresowaniem w Palmiarni Poznańskiej cieszyły się m.in. wystawa żywych motyli, wystawa roślin owadożernych czy Poznańskie Dni Sukulentów. W Nowym Zoo zmodernizowano m.in. wybieg dla słoni, pawilon zwierząt nocnych oraz pawilon dla ptaków. Z kolei w Starym Zoo zmodernizowano m.in. budynek lwiarni, a także instalację hodowli drzewołazów Ameryki Południowej. Przystąpiono także do budowa Japońskiego Ogrodu Wyobraźni. Ogród Zoologiczny brał udział w programie restytucji kaczki podgorzałki oraz w programach reintrodukcji, które dotyczyły m.in: chomików europejskich, susłów moręgowanych i popielic szarych.

W 2025 r. Miasto kontynuowało pomoc dzikim zwierzętom wymagającym pomocy i leczenia w ramach umowy z Fundacją Ośrodek Rehabilitacji Dzikich Zwierząt w Kościanie. W ramach tej współpracy prowadzono punkt przyjęć dzikich zwierząt – tzw. „Dziki SOR”. Punkt był czynny 7 dni w tygodniu i przyjmował zwierzęta dostarczane zarówno przez mieszkańców, jak i służby miejskie. W trakcie obowiązywania umowy przyjęto łącznie 2374 ptaki i 481 ssaków, z których niemal 60% powróciło do środowiska przyrodniczego.

W styczniu zainaugurowano program „Miasto z Naturą” przeznaczony dla szkół i przedszkoli, który ma na celu połączenie nowoczesnej edukacji z bliskim kontaktem z naturą. W ramach tego przedsięwzięcia uczniowie zamiast tradycyjnych lekcji w klasie, mieli możliwość odkrywania przyrody w miejskim otoczeniu. W ramach inicjatywy wprowadzono również bajkoterapię (w szczególności wprowadzono bajki o tematyce przyrodniczej) jako holistyczną metodę pracy z dziećmi.

Program„Miasto z Naturą”

Źródło: UMP (fot. ZZM)

Realizowany był Program działań profilaktycznych Miasta Poznania wobec zagrożeń bezpieczeństwa ludzi spowodowanych migracją dzików na tereny zurbanizowane. W 2025 r. kontynuowano działania związane z zadaniem pod nazwą „Sztuczny Barłóg dla Dzików”. Ponadto prowadzono akcje edukacyjne oraz stworzona została mapa przestrzennego rozmieszczenia populacji dzików na terenie lasów komunalnych.

W 2025 r. funkcjonowały 84 Rodzinne Ogródki Działkowe (ROD) obejmujące 17,8 tys. działek o łącznej powierzchni 754,6 ha, pełniące funkcję ekologiczną i społeczną. Miasto Poznań w 2025 r. przyznało dotacje na rozwój 6 Rodzinnych Ogródków Działkowych.

Do ogólnodostępnych terenów zieleni zalicza się także 22 cmentarze o łącznej powierzchni 252 ha. Największą powierzchnię (łącznie 191 ha) posiadają cmentarze komunalne: Junikowo i Miłostowo, na których w 2025 r. pochowano 3,7 tys. zmarłych, w tym 2,3 tys. w urnach. Liczba miejsc grzebalnych na obu cmentarzach wynosi łącznie 133,2 tys.

W 2025 r. przeprowadzono badania flory pod kątem inwentaryzacji stanowisk gatunków inwazyjnych na terenach przyrodniczo cennych: Bogdanka I, Bogdanka II, Strzeszyn, Wilczy Młyn. Przeprowadzono także ocenę wartości przyrodniczej użytku ekologicznego Darzybór oraz planowanego użytku ekologicznego Olszaki, wskazując działania ochronne i dokonując analizy terenowo-finansowej. Rozpoczęto projekt Poznańskiego Budżetu Obywatelskiego 2025 „Ratujmy Starodrzew Poznania”, obejmujący prace pielęgnacyjne w koronach drzew, w tym usuwanie jemioły z konarów. Prace objęły 339 drzew w 5 parkach. Zakład Lasów Poznańskich zamontował 279 budek lęgowych dla ptaków, w tym 99 budek dla jerzyków.

Miasto prowadziło liczne przedsięwzięcia związane z ochroną bioróżnorodności, m.in. akcję „Poznań dla pszczół”. W jej ramach w przyjaznych lokalizacjach pojawiały się miejsca schronienia i rozmnażania (w tym łąki kwietne) dla owadów zapylających. Zorganizowano V edycję konkursu plastycznego dla dzieci „Złap wiosnę z owadami” (zgłoszono 212 prac). W ramach programu „Popularyzacja wiedzy ekologicznej i przyrodniczej poprzez organizację warsztatów na terenie miasta Poznania dla dzieci, młodzieży i seniorów” odbyło się 20 warsztatów, w których udział wzięło 432 uczniów oraz 4 warsztaty dla 102 seniorów. Zorganizowano także 30 warsztatów edukacyjnych dla 603 mniejszych dzieci z przedszkoli i klas 1–3. W 2025 r. odbyła się XXXII. edycja konkursu „Zielony Poznań”, który ma na celu zachęcić do tworzenia przydomowych stref zieleni. Zgłoszono 1714 obiektów, najwięcej w kategorii działki na terenach Rodzinnych Ogrodów Działkowych (511), ogrody przydomowe (ponad 456) oraz balkony, tarasy, loggie i okna (437) – wyłoniono 15 laureatów oraz przyznano 4 wyróżnienia. W ramach Akademii „Zielony Poznań” przeprowadzono akcje edukacyjne, których celem było pogłębianie wiedzy dotyczącej ogrodnictwa i ekologii.

W październiku na terenie Cytadeli zorganizowano akcję „Daj kwiatom drugie życie”, podczas której rozdano wiele roślin z Ogrodu Kwiatów Letnich oraz Ogrodu Daliowego.

Utrzymano znaczne ograniczenia częstotliwości koszenia trawników w okresie letnim oraz grabienia liści w okresie jesiennym.

W ramach projektu „Miasto z naturą” spółka Aquanet S.A., we współpracy z Zarządem Zieleni Miejskiej w Poznaniu oraz przy współudziale studentów i wykładowców Uniwersytetu SWPS, wydała książkę edukacyjną pt. „Poznańska Tajemnica Traszek”.

Poznańskie schronisko dla zwierząt w 2025 r. przyjęło 704 koty oraz 473 psy. W ciągu roku nowych właścicieli znalazły 183 psy oraz 341 kotów. W ramach Światowego Dnia Kota zorganizowano m.in. zbiórkę karmy dla kotów wolno żyjących. Odbyły się też drzwi otwarte „kociarni” w schronisku w ramach promocji adopcji zwierząt. Zorganizowano także IV edycję Marszu Kejterka pod hasłem „Sercem za kejtrem! W Poznaniu krzywdzenie zwierząt nie przejdzie!”.

Trwały przygotowania do utworzenia cmentarza dla zwierząt przy ul. Wrzesińskiej. W 2025 r. opracowano i złożono raport oddziaływania na środowisko, niezbędny do uzyskania decyzji środowiskowej. Jej uzyskanie umożliwi ogłoszenie konkursu na dzierżawcę terenu, który będzie odpowiedzialny za organizację i prowadzenie cmentarza.

W listopadzie odbył się pierwszy Poznański Kongres Praw Zwierząt. Główne tematy poruszone na Kongresie to: systemowe rozwiązania w kierunku przeciwdziałania bezdomności i przemocy wobec zwierząt, rola gmin, ośrodków rehabilitacji i społeczeństwa w ochronie zwierząt, rola NGO-sów w walce o dobrostan zwierząt.